რუსეთის ფედერაციამ, რომელიც მსოფლიოში დიზელის საწვავის ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია, დიზელის საწვავის ექსპორტზე დროებითი, თუმცა მკაცრი აკრძალვა დააწესა. კრემლის მიერ მიღებული ეს გადაწყვეტილება, ექსპერტების შეფასებით, გლობალურ საწვავის ბაზარზე მნიშვნელოვან რყევებს გამოიწვევს და ფასების მკვეთრ ზრდას შეუწყობს ხელს.
ოფიციალური მოსკოვის განცხადებით, ექსპორტის აკრძალვა აუცილებელი ნაბიჯია ქვეყნის შიდა ბაზარზე საწვავის დეფიციტის თავიდან ასაცილებლად და ფასების სტაბილიზაციისთვის. ბოლო თვეების განმავლობაში რუსეთში საწვავის ფასებმა რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია, რამაც განსაკუთრებული პრობლემები შეუქმნა სასოფლო-სამეურნეო სექტორს, სადაც მოსავლის აღების პერიოდში საწვავზე მოთხოვნა კრიტიკულად მაღალია.
"ჩვენ პრიორიტეტს შიდა მოთხოვნილებების დაკმაყოფილებას ვანიჭებთ. სანამ ბაზარი სრულად არ დაბალანსდება, დიზელის ექსპორტი შეჩერებული იქნება", – ნათქვამია სამთავრობო დეკრეტში.
რა გავლენას მოახდენს ეს გადაწყვეტილება მსოფლიოზე?
რუსეთი ყოველწლიურად მილიონობით ტონა დიზელს აწვდის აზიაში, აფრიკასა და ლათინურ ამერიკაში. ექსპერტები გაფრთხილებას იძლევიან, რომ მიწოდების წყაროების ასეთი მოულოდნელი შეწყვეტა მსოფლიო მასშტაბით დიზელის ფასის სწრაფ ზრდას გამოიწვევს.
დიზელი წარმოადგენს ეკონომიკის "სისხლს" – მასზეა დამოკიდებული სატვირთო გადაზიდვები, საზღვაო ტრანსპორტი და სამშენებლო ტექნიკა. შესაბამისად, დიზელზე ფასის ზრდა ავტომატურად აისახება სამომხმარებლო საქონლის გაძვირებაზე.
ქვეყნები, რომლებიც რუსულ საწვავზე არიან დამოკიდებულნი, იძულებულნი გახდებიან, ალტერნატიული მომწოდებლები მოკლე დროში მოძებნონ, რაც ბაზარზე უკვე არსებულ დაძაბულობას კიდევ უფრო გაამწვავებს.
ენერგეტიკული ბაზრის ანალიტიკოსების აზრით, ეს გადაწყვეტილება რუსეთის მხრიდან "ენერგეტიკული შანტაჟის" ახალი ფორმაა. "რუსეთი ცდილობს, საკუთარი შიდა პრობლემები გლობალური ენერგეტიკული დესტაბილიზაციის გზით გადაჭრას. ეს აჩვენებს, თუ რამდენად მოწყვლადია მსოფლიო ბაზარი ერთი მსხვილი მოთამაშის მონოპოლიური გადაწყვეტილებების მიმართ", – აღნიშნავენ ექსპერტები.
ჯერჯერობით უცნობია, რამდენი ხნით დარჩება ძალაში აკრძალვა. მთავრობის განცხადებით, შეზღუდვები მოიხსნება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც რუსეთის ნავთობგადასამუშავებელი ქარხნები შიდა მოთხოვნას სრულად დააკმაყოფილებენ და მარაგები ნორმას დაუბრუნდება.
