ასეთი განცხადება სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ პაშინიანმა ვისბადენში, ჰესენის მიწის პარლამენტში ჰესენის მშვიდობის პრემიის მიღებისას გააკეთა.
„არმენპრესი“ დაჯილდოების ცერემონიაზე სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის გამოსვლის სრულ ტექსტს აქვეყნებს.
„ძვირფასო ქალბატონო ზომერ,
ძვირფასო ბატონო სტარცახერ,
ძვირფასო ჰესენის ლანდტაგის წევრებო,
ქალბატონებო და ბატონებო,
ჩემთვის დიდი პატივია ჰესენის მშვიდობის პრემიის მიღება. მინდა გამოვხატო ჩემი ღრმა მადლიერება ალბერტ ოსვალდის ფონდის სამეურვეო საბჭოს მიმართ ამ მაღალი აღიარებისთვის.
2025 წლის 8 აგვისტოს, ვაშინგტონის მშვიდობის სამიტისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტის, ილჰამ ალიევისა და ჩემს მიერ იქ მიღებული ერთობლივი დეკლარაციის შედეგად, რომელსაც ხელი მოვაწერეთ აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის თანდასწრებით, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობა დამყარდა.
მნიშვნელოვანია, რომ მშვიდობა დამყარდა არა მხოლოდ ქაღალდზე და მედიაში, არამედ პრაქტიკაშიც, რამაც სომხეთისა და აზერბაიჯანის მოსახლეობას საშუალებას მისცა, ის სხვაგვარად განიცადონ.
მშვიდობისკენ რეალური გზა 2024 წლის გაზაფხულზე დაიწყო, როდესაც სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის საზღვრის დემარკაციის პროცესი პირველად ჩვენს პოსტსაბჭოთა ისტორიაში განხორციელდა. მას შემდეგ, სასაზღვრო ინციდენტების შედეგად არცერთ მხარეს არ ყოფილა მსხვერპლი, რაც 1990-იანი წლების დასაწყისიდან უპრეცედენტო მოვლენაა.
2024 წელს სომხეთმა და აზერბაიჯანმა ხელი მოაწერეს და რატიფიცირება გაუკეთეს... სახელმწიფოთაშორისი მნიშვნელობის პირველი დოკუმენტი - ორი ქვეყნის საზღვრის დემარკაციისა და დემარკაციის კომისიების ერთობლივი საქმიანობის შესახებ დებულება.
ეს დოკუმენტი 1991 წლის ალმათის დეკლარაციას ამკვიდრებს, როგორც ჩვენს ორ ქვეყანას შორის საზღვრის დემარკაციის ფუნდამენტურ პრინციპს.
ეს ნიშნავს, რომ სომხეთი და აზერბაიჯანი აღიარებენ ერთმანეთის ტერიტორიულ მთლიანობასა და სუვერენიტეტს, რაც შეესაბამება ორი საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორიებს.
ეს პრინციპი ასევე გათვალისწინებულია სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობისა და სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობების დამყარების შესახებ შეთანხმებაში, რომელსაც ჩვენმა საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ხელი მოაწერეს ვაშინგტონის სამშვიდობო სამიტზე.
ზემოაღნიშნული შეთანხმების ხელმოწერა და მშვიდობის შესახებ ვაშინგტონის დეკლარაციის მიღება ისტორიულ გარდამტეხ მომენტს წარმოადგენდა სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობებში.
ამ შემთხვევაში, მინდა მადლობა გადავუხადო აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს, რომლის პირადმა ჩართულობამ და ლიდერობამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა.
ასევე მინდა მადლობა გადავუხადო აზერბაიჯანის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევს, რომელიც ასევე იმსახურებს ამ ჯილდოს. ასევე მინდა მადლობა გადავუხადო სომხეთისა და აზერბაიჯანის ხალხებს. კონფლიქტით გამოწვეული გაჭირვების, ადამიანური მსხვერპლისა და ტანჯვის მიუხედავად, მათ მიიღეს და იცავენ მშვიდობას, გააცნობიერეს, რომ მათ არ შეუძლიათ წარსულის შეცვლა, მაგრამ შეუძლიათ შეცვალონ აწმყო და მომავალი, მშვიდობის, კეთილდღეობისა და თანამშრომლობის პერსპექტივის არჩევით, ერთი შეხედვით დაუსრულებელი კონფლიქტის ნაცვლად.
ქალბატონებო და ბატონებო,
TRIPP პროექტი, „ტრამპის გზა საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისკენ“, ვაშინგტონის სამშვიდობო სამიტის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი შედეგია. ამჟამად ყოველდღიურად მიმდინარეობს მუშაობა მის განხორციელებაზე.
ეს პროექტი სომხეთისთვის აზერბაიჯანში და პირიქით სატრანსპორტო მარშრუტებს გახსნის, თუმცა სინამდვილეში, 2025 წლის ნოემბრიდან აზერბაიჯანის რკინიგზა სომხეთისთვის საქართველოს ტერიტორიის გავლით გაიხსნა და სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ორმხრივი ვაჭრობა უკვე დაწყებულია.
TRIPP პროექტი ითვალისწინებს სომხეთში რკინიგზის რეკონსტრუქციას, ასევე გზების, მილსადენების და ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობას, რომლებიც მოემსახურება არა მხოლოდ შიდა ან რეგიონალური, არამედ საერთაშორისო და სატრანზიტო მიზნებისთვის, რაც „აღმოსავლეთ-დასავლეთის“ და „ჩრდილოეთ-სამხრეთის“ მიმართულებით სატრანსპორტო კომუნიკაციების ახალ შესაძლებლობებს ქმნის.
ამ პროექტის განხორციელება ასევე ხელს შეუწყობს სომხეთისა და აზერბაიჯანის ხალხებს შორის მშვიდობიან გაცვლებს და კონტაქტებს.
ინფორმაციის ასეთი გაცვლა არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ვიდრე ხელმოწერილი და რატიფიცირებული დოკუმენტები, მაღალი დონის შეხვედრები და შეთანხმებები.
სომხეთისა და აზერბაიჯანის ხალხებს მშვიდობიანი თანაარსებობის საუკუნოვანი გამოცდილება აქვთ, რომელიც პრაქტიკულად დავიწყებას მიეცა 30 წელზე მეტი ხნის კონფლიქტის დროს.
ჩვენი ამოცანა არის არა წარსულის აღორძინება, არამედ ამ ტრადიციების გარდაქმნა სახელმწიფოთაშორისი, კეთილმეზობლური ურთიერთობების ისეთ ახალ ეპოქად, რომელიც დაფუძნებული იქნება ერთმანეთის სუვერენიტეტს, ტერიტორიული მთლიანობას და პოლიტიკურ დამოუკიდებლობის პატივისცემაზე.
ქალბატონებო და ბატონებო,
სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მშვიდობა დამყარდა. რა თქმა უნდა, ის შორს არის იდეალურისგან. არსებობს მრავალი პრობლემა, მათ შორის ჰუმანიტარული, რომელიც აწუხებს ჩვენს საზოგადოებებს. დაკარგული პირები, დაკავებულები, განაღმვა... ამ პრობლემების გადაჭრა მოითხოვს როგორც სომხეთის, ასევე აზერბაიჯანის მხრიდან შემდგომ ძალისხმევას.
და იმედი მაქვს, რომ ჩვენ შევძლებთ წარმატებით გადავჭრათ ყველა ეს საკითხი.
ძვირფასო მეგობრებო,
ამ ჯილდოს მიღებას აქ, ჰესენში, ჩემთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს. 1988 წელს, როდესაც სომხეთი სპიტაკის დამანგრეველმა მიწისძვრამ შეძრა, ჰესენი მათ შორის იყო, ვინც სომეხი ხალხის დახმარებას გაუწია. ჰესეს მხარდაჭერის წყალობით აშენდა სხვადასხვა ნაგებობა, მათ შორის საბავშვო ბაღი და საავადმყოფო. იმ დროს სომხეთი თავისი თანამედროვე ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე პერიოდს გადიოდა. და მაშინ ჰესეს მოსახლეობამ გულუხვი დახმარება გაგვიწია.
ბატონო სტარცახერ,
თქვენ თავად ეწვიეთ სომხეთს იმ რთულ წლებში და საკუთარი თვალით იხილეთ კატასტროფის შედეგები. დღეს, ათწლეულების შემდეგ, ჩვენ კვლავ ვხვდებით ერთმანეთს, მაგრამ სრულიად განსხვავებულ ვითარებაში. მაშინ ჰესენმა დახმარების ხელი გაუწოდა სომხეთს ტრაგიკულ პერიოდში. დღეს ჰესენი დახმარების ხელს გვიწვდის მშვიდობის დამყარებაში ჩვენი ძალისხმევის აღიარების ნიშნად.
ასევე არსებობს უფრო პირადი კავშირი ამ ულამაზეს ქალაქ ვისბადენთან. მრავალი წლის წინ, როდესაც ვწერდი ჩემს წიგნს „დედამიწის მეორე მხარე“, ერთ-ერთი გაჩერება ჩემს წარმოსახვით მოგზაურობაში იყო ვისბადენი, რომელიც დანახულია იმ ადამიანის თვალით, რომელიც ცდილობს გაიგოს სომხეთის მიღმა არსებული სამყარო.
და დღეს მე ვდგავარ აქ, ვისბადენში, არა როგორც მწერალი, რომელიც შორეულ მომავალზე ოცნებობს, არამედ როგორც სომხეთის პრემიერ-მინისტრი, რომელიც ნობელის მშვიდობის პრემიას იღებს. და შესაძლოა, ამაში არის რაღაც სიმბოლური, განსაკუთრებით 2018 წლის სახალხო, ხავერდოვანი, არაძალადობრივი რევოლუციის კონტექსტში, რადგან ჩვენ მშვიდობას ყველაზე ხელსაყრელ გარემოდ მივიჩნევთ ჩვენი დემოკრატიული რეფორმების გაძლიერებისა და ინსტიტუციონალიზაციისთვის, ასევე ჩვენი დემოკრატიის მდგრადობისა და შეუქცევადობის უზრუნველსაყოფად.
ამ კონტექსტში, მინდა მადლობა გადავუხადო ევროკავშირს, გერმანიას და სხვა წევრ სახელმწიფოებს ჩვენი დემოკრატიული მდგრადობისადმი მათი მრავალწლიანი მხარდაჭერისთვის. ჩვენი ურთიერთობები ევროკავშირთან ამჟამად ისტორიულ მაქსიმუმს აღწევს, სტრატეგიული პარტნიორობის სახით და ჩვენ კვლავ ვეძებთ შემდგომ შესაძლებლობებს.
ქალბატონებო და ბატონებო,
სომხეთი ღრმა მადლიერებას გამოხატავს ყველა ჩვენი საერთაშორისო პარტნიორის მიმართ, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს მშვიდობას ჩვენს რეგიონში. ჩვენ ამ ჯილდოს ამ მხარდაჭერის ერთ-ერთ გამოხატულებად მივიჩნევთ. მსურს ვისარგებლო შემთხვევით და გულითადად მივულოცო ჰესენის ფედერალურ მიწას მისი 80 წლის იუბილე. ჰესეს ომის შემდგომი აღდგენა მნიშვნელოვანი გაკვეთილია კაცობრიობისთვის, რომელიც გვიჩვენებს, თუ როგორ შეგვიძლია ფეხზე წამოდგომა, წინსვლის ძალის პოვნა და ერთად მუშაობა მშვიდობიანი და აყვავებული მომავლის ასაშენებლად. გმადლობთ.
ქალბატონებო და ბატონებო, სომხეთი ღრმად მადლიერია ჩვენი ყველა საერთაშორისო პარტნიორის, რომლებმაც მხარი დაუჭირეს მშვიდობას ჩვენს რეგიონში. ჩვენ ამ ჯილდოს ამ მხარდაჭერის ერთ-ერთ გამოხატულებად მივიჩნევთ.
მსურს, ვისარგებლო შემთხვევით და გულთბილად მივულოცო ჰესენის ფედერალურ მიწას 80 წლის იუბილე. ჰესენის ომის შემდგომი აღდგენა მნიშვნელოვანი გაკვეთილია კაცობრიობისთვის, რომელიც გვიჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება ფეხზე წამოდგომა, წინსვლის ძალის პოვნა და ერთად მუშაობა მშვიდობიანი და აყვავებული მომავლის ასაშენებლად.
გმადლობთ“
