ევროკავშირის სავაჭრო სანქციები რუსეთის წინააღმდეგ რჩება იმაზე ნაკლებად ეფექტური, ვიდრე შეიძლებოდა ყოფილიყო, იურიდიული ბუნდოვანებისა და ევროკავშირის ქვეყნების მიერ მათი გამოყენებისას არსებული განსხვავებების გამო. ასეთ დასკვნამდე მივიდა ევროპის აუდიტორთა სასამართლო (ECA) გამოქვეყნებულ სპეციალურ ანგარიშში.
აუდიტორების შეფასებით, სანქციებმა და მათთვის გვერდის ავლის წინააღმდეგ ბრძოლის ზომებმა მნიშვნელოვნად შეამცირა ვაჭრობა ევროკავშირსა და რუსეთს შორის და შეზღუდა იმ საქონლის პირდაპირი მიწოდება, რომელიც შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს რუსეთის თავდაცვის მრეწველობის მიერ. თუმცა, ვაჭრობის ნაწილი ნარჩუნდება, ხოლო შეზღუდვებისთვის გვერდის ავლის მცდელობები კვლავ პრობლემად რჩება.
ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ევროკავშირის სასანქციო და საბაჟო კანონმდებლობა შეიცავს ორაზროვან და ბუნდოვან ფორმულირებებს, რომლებსაც ეროვნული ორგანოები სხვადასხვანაირად განმარტავენ. ეს ქმნის ეგრეთ წოდებული forum shopping-ის (ყველაზე ხელსაყრელი იურისდიქციის შერჩევის) რისკს, როდესაც კომპანიები ოპერაციებს ევროკავშირის იმ წევრი ქვეყნების გავლით ახორციელებენ, სადაც კონტროლი ნაკლებად მკაცრია.
"ბუნდოვანი წესები და კანონის აღსრულების ხარვეზები ამცირებს სანქციების ეფექტურობას და აადვილებს მათთვის გვერდის ავლას", - განაცხადა ECA-ს წევრმა მიხაილს კოზლოვსმა, რომელიც ანგარიშის მომზადებაზე იყო პასუხისმგებელი. მისი თქმით, შემზღუდავი ზომები თავის მიზნებს სრულად მხოლოდ ევროკავშირის ყველა ქვეყანაში ერთგვაროვანი და კოორდინირებული გამოყენების შემთხვევაში მიაღწევს.
აუდიტორებმა ასევე მიუთითეს ევროკომისიის მუშაობაში არსებულ ხარვეზებზე. მიუხედავად იმისა, რომ ბრიუსელმა შექმნა სანქციების შესახებ კოორდინაციისა და ინფორმაციის გაცვლის ფართო სისტემა, ევროკომისიის რეკომენდაციებს სავალდებულო იურიდიული ძალა არ გააჩნია. გარდა ამისა, მას არ აქვს მკაფიო კრიტერიუმები სასანქციო პოლიტიკის საერთო ეფექტურობის შესაფასებლად.
ამასთან დაკავშირებით, ECA-მ გასცა რეკომენდაცია, რომ დაზუსტდეს მარეგულირებელი ჩარჩო, გაძლიერდეს კონტროლი სანქციების დაცვაზე, გაუმჯობესდეს ინფორმაციის გაცვლა წევრ სახელმწიფოებს შორის და შემუშავდეს მონიტორინგის უფრო ეფექტური მექანიზმები.
აუდიტორების მონაცემებით, 2025 წელს ევროკავშირზე კვლავ მოდიოდა რუსეთის სავაჭრო ბრუნვის დაახლოებით 10%, ანუ 58 მილიარდი ევრო, რამაც ევროკავშირი რუსეთის სიდიდით მესამე სავაჭრო პარტნიორად აქცია.
