ამჟამად ლატვიას არ შეუძლია, სრულად აკრძალოს რუსული მარცვლეულის ტრანზიტი — განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა ანდრის კულბერგსმა მთავრობის სხდომის შემდეგ. გარდა ამისა, რიგის ხელისუფლებას არ აქვს შესაძლებლობა, ასეთი ტრანზიტისთვის სარკინიგზო ინფრასტრუქტურით სარგებლობის საფასური 300%-ით გაზარდოს, აღნიშნა მან.
"მთავარი პრობლემა ის არის, რომ ევროკავშირს აქვს ექსკლუზიური უფლებამოსილება საკითხებში, რომლებიც ეხება როგორც ტარიფებს, ასევე ტრანზიტს. ჩვენ შეგვიძლია, გადავდგათ გარკვეული ნაბიჯები, მაგრამ ეს დაკავშირებულია კონკრეტულ რისკებთან", — ციტირებს ლატვიის მთავრობის ხელმძღვანელის განცხადებას საზოგადოებრივი მაუწყებელი LSM.
გარდა ამისა, ლატვიას, ესტონეთისგან განსხვავებით, აქვს სახელშეკრულებო ვალდებულებები 300 000 ტონა რუსული მარცვლეულის გადაზიდვაზე. ამასთან, ამ ეტაპზე რუსეთიდან — რომელიც უკრაინის წინააღმდეგ ომს აგრძელებს — შემოსული მარცვლეული არცერთი სანქციის ქვეშ არ ექცევა. გარდა ამისა, ფაქტობრივად, საექსპორტო მარცვლეული ეკუთვნის არა რუსეთს, არამედ ლატვიის სტრატეგიულ პარტნიორებს — აშშ-ს, შვეიცარიასა და იაპონიას. "სწორედ ისინი ყიდულობენ ამ მარცვლეულს — მსოფლიოს უმსხვილესი კორპორაციები", — განმარტა პოლიტიკოსმა. რუსული მარცვლეულის ტრანზიტის საკითხს ის უახლოეს დღეებში ბრიუსელში განიხილავს, განაცხადა კულბერგსმა.
მანამდე კულბერგსმა, ესტონეთის პრემიერ-მინისტრმა კრისტენ მიხალმა და ლიეტუვის პრეზიდენტმა გიტანას ნაუსედამ ერთობლივი წერილი გაუგზავნეს ევროპული საბჭოს თავმჯდომარეს ანტონიუ კოშტასა და ევროკომისიის ხელმძღვანელს ურსულა ფონ დერ ლაიენს და მოუწოდეს, აიკრძალოს რუსული მარცვლეულის ტრანზიტი ევროკავშირის ტერიტორიაზე.
LSM-ის ცნობით, 13 ოქტომბერს ლატვიის მთავრობას მიაწოდეს ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ რუსეთიდან მარცვლეულის ტრანზიტის აკრძალვა ლატვიისთვის 200–800 მილიონი ევროს ოდენობის სასამართლო სარჩელების პირდაპირ რისკს შექმნის.
სექტემბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ლატვია და ლიეტუვა განიხილავენ საკუთარი პორტების გავლით რუსული მარცვლეულის გადაზიდვის აკრძალვას. Reuters-ის ცნობით, რუსეთმა მარცვლეულის ექსპორტი ბალტიისპირეთის ქვეყნების პორტებში გადაამისამართა შავსა და აზოვის ზღვებში უკრაინის შეიარაღებული ძალების თავდასხმების გამო. "ლიეტუვური ინფრასტრუქტურის გამოყენებით, რუსული მარცვლეულის ექსპორტი ეწინააღმდეგება ჩვენს ღირებულებებს", — ციტირებს სააგენტო ლიეტუვის პრემიერ-მინისტრ მინდაუგას სინკევიჩიუსს. რიგასა და ვილნიუსში ვარაუდობენ, რომ რუსეთის მიერ ექსპორტირებული მარცვლეულის ნაწილი უკრაინის ოკუპირებული ტერიტორიებიდანაა გატანილი.
ლატვიისა და ლიეტუვის მხრიდან აკრძალვის დაწესება გადაკეტავდა მნიშვნელოვან ალტერნატიულ მარშრუტს რუსი ექსპორტიორებისთვის, რომელთა ჩვეული გზები შავსა და აზოვის ზღვებზე პარალიზებული აღმოჩნდა უკრაინული დრონების დარტყმების გამო, წერს Reuters. რუსეთის მარცვლეულის კავშირის შეფასებით, მიმდინარე სეზონში ბალტიისპირეთის ქვეყნების გავლით, ექსპორტმა, შესაძლოა, 5–6 მილიონ ტონას მიაღწიოს, ხოლო ესტონეთის პორტების გამოყენების შემთხვევაში — 10 მილიონ ტონას.
