რამდენიმე დღის წინ პოლონეთში აშშ-ის ელჩმა, თომას როუზმა, პოლონეთის სეიმის სპიკერთან, ვლოძიმეჟ ჩაჟასტისთან ყველანაირი კონტაქტი გაწყვეტის შესახებ განაცხადა და ამგვარად უპასუხა სპიკერის უარს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის კანდიდატურისთვის ნობელის მშვიდობის პრემიის მინიჭების მხარდაჭერაზე.
პოლონური გამოცემა „რეჩ პოსპოლიტას“ მიერ ჩატარებული ჩატარებული გამოკითხვის შედეგების თანახმად, პოლონელთა 53.2% შეერთებულ შტატებს არასანდო მოკავშირედ მიიჩნევს, სანდო მოკავშირედ კი მხოლოდ 29.9%. გამოცემამ პოლონეთში შეერთებული შტატების ელჩთან ინტერვიუ ამ საკმაოდ მოულოდნელი შედეგის ახსნის თხოვნით დაიწყო.
„რეჩ პოსპოლიტა“: იმ ფაქტიდან გამომდინარე, რომ პოლონელები ყოველთვის ენდობოდნენ ამერიკას, რით შეიძლება ასეთი შედეგის ახსნა?
თომას როუზი: სამწუხაროა, თუ ეს შედეგები ნამდვილად ასახავს საზოგადოებრივი აზრის მდგომარეობას. და პოლონეთისთვის უფრო, ვიდრე ამერიკისთვის. ჩვენ გვიყვარს პოლონეთი და გვსურს პოლონეთთან ძლიერი ალიანსი. ჩვენ უდიდეს პატივს ვცემთ პოლონელ ხალხს და ვცდილობთ, პოლონეთთან ჩვენი ურთიერთობები მაქსიმალურად პროდუქტიული და კონსტრუქციული გავხადოთ, რადგან ეს, რა თქმა უნდა, ჩვენს ინტერესებშიცაა. ბოლოს და ბოლოს, ჩვენ აქ კეთილი სურვილების გამო კი არ ვართ. ჩვენ უზარმაზარი გეოპოლიტიკური ცვლილებების დროში ვცხოვრობთ. ამიტომ, თუ პოლონელებს შორის ამ ალიანსის მხარდაჭერა მცირდება, ეს ძალიან სამწუხარო, უსამართლო და არასწორია. დღეს ამერიკას ჰყავს პრეზიდენტი, რომელიც უბრალოდ თამამად საუბრობს იმაზე, თუ როგორ მუშაობს სამყარო. ის არა იმდენად ცვლის მოვლენების მიმდინარეობას, რამდენადაც რეაგირებს ცვალებად რეალობაზე. დარწმუნებული ვარ, რომ პოლონელების უმეტესობა ამას ხვდება; უმეტესობამ იცის, რომ ჩვენ ვართ პოლონეთის საუკეთესო მოკავშირე, პოლონეთის უდიდესი მეგობარი. ამიტომ, ამ გამოკითხვის შედეგები დიდად არ მაშფოთებს, რადგან საბოლოო ჯამში, ჩვენ პარტნიორები და მოკავშირეები ვრჩებით. და ეს არ შეიცვლება, - უპასუხა ელჩმა.
„რეჩ პოსპოლიტა“: თუმცა, არსებობს ხმები, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ თქვენი გადაწყვეტილება სეიმის სპიკერთან ურთიერთობის გაწყვეტის შესახებ კიდევ უფრო ამცირებს ამერიკისადმი ნდობას. ბოლოს და ბოლოს, ეს არ არის პირადი საკითხი, არამედ სახელმწიფოს საკითხია. თქვენც და ვლოძიმეჟ ჩაჟასტიც, რომელიც თავისი თანამდებობიდან გამომდინარე უზარმაზარი დემოკრატიული ლეგიტიმაციით სარგებლობს, წარმოადგენთ შტატებს.
თომას რუზი: მაშ, ფიქრობთ, რომ არ უნდა ვუპასუხო მის თავდასხმებს პრეზიდენტზე?
„რეჩ პოსპოლიტია“: არსებითად, ჩაჟასტიმ განაცხადა, რომ, მისი აზრით, პრეზიდენტი ტრამპი არ იმსახურებს ნობელის პრემიას მშვიდობის დარგში. თქვენ განაცხადე, რომ ეს იყო „არაპროვოცირებული და აღმაშფოთებელი შეურაცხყოფა“...
თომას როუზი: ეს ყველაფერი არ არის, რაც მან თქვა. ყველას შეუძლია ხელახლა წაიკითხოს. არ არის საჭირო, რომ გავიმეორო. მე უკვე საკმარისად ვთქვი. ჩემი აზრი გამოვთქვი. ჩვენ არ მივიღებთ ან არ მოვითმენთ ჩვენი პრეზიდენტის მიმართ აღმაშფოთებელ შეურაცხყოფას! რა თქმა უნდა, ყველა პოლონელს აქვს უფლება გამოთქვას თავისი აზრი. მაგრამ ჩვენ ასევე გვაქვს უფლება ვუპასუხოთ ამ მოსაზრებებს ან შეფასებებს. და ზუსტად ეს გავაკეთე მეც. დონალდ ტრამპის თანამდებობის დაკავებიდან ათი წლის შემდეგ, ადვილი დასანახავია, რომ პრეზიდენტზე პირადი თავდასხმები არაპროდუქტიულია.
„რეჩ პოსპოლიტა“: მომხსენებლის განცხადების რომელი ნაწილი შეიძლება ჩაითვალოს პრეზიდენტ ტრამპზე პირად თავდასხმად? ძალიან სასარგებლო იქნებოდა, თუ ამას პოლონელ ხალხს აუხსნიდით.
თომას როუზი: რა თქმა უნდა. და, რა თქმა უნდა, მედიისთვის სასარგებლო იქნებოდა ამ თემისადმი ინტერესის შენარჩუნება. თუმცა, შეგიძლიათ ერთი და იგივე კითხვა 25-ჯერ დამისვათ და ერთსა და იმავე პასუხს მიიღებთ.
„რეჩ პოსპოლიტა“: კეთილი, წინ წავიწიოთ. თქვენ გადაწყვიტეთ ჩაჟასტისთან კავშირების გაწყვეტა. თუმცა, ამერიკა ინარჩუნებს ურთიერთობას გაცილებით საკამათო ფიგურებთან, როგორიცაა ვლადიმერ პუტინი. როგორ შეიძლება ამის ახსნა?
თომას როუზი: მე ამის ახსნა არ მჭირდება!
„რეჩ პოსპოლიტა“: პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ განაცხადა, რომ ელოდება დაზუსტებას: იყო თუ არა ჩაჟასტის სიტყვებზე თქვენი რეაქცია შეერთებული შტატების პოზიციის გამოხატულება.
თომას როუზი: მინისტრ სიკორსკისგან არანაირი სიგნალი არ მიმიღია.
„რეჩ პოსპოლიტა“: და რა არის თქვენი პასუხი?
თომას როუზი: შეიძლება შევცვალოთ თემა?
„რეჩ პოსპოლიტა“: თქვენ ჟურნალისტი იყავით. ეს არის კითხვები, რომლებსაც ამჟამინდელ სიტუაციაში საკუთარ თავს დაუსვამდით.
თომას როუზი: მე სრულიად გეთანხმებით. თუმცა, მეც იგივე პასუხს მოვისმენდი, რაც <მოისმინეთ> თქვენ. ჩვენ ძალიან ნათლად გამოვხატეთ ჩვენი პოზიცია და ამ საკითხით პოლონეთ-ამერიკის ურთიერთობების უფრო ფართო მასშტაბით შერყევას არ დავუშვებთ.
„რეჩ პოსპოლიტა“: ერთ-ერთი X მომხმარებლის შეერთებულ შტატებში დაბრუნების მოწოდების საპასუხოდ, თქვენ თქვენი პირადი ანგარიშიდან იკითხეთ, უნდა დაბრუნდნენ თუ არა პოლონეთში განლაგებული ამერიკელი ჯარისკაცებიც. დაბრუნდებიან ისინი?
თომას როუზი: ამერიკელი ჯარისკაცები აუცილებლად დარჩებიან აქ. თუ პოლონეთი, რაღაც წარმოუდგენლად სულელური მიზეზის გამო, არ გადაწყვეტს, რომ ისინი აღარ სჭირდება.
„რეჩ პოსპოლიტა“: თუმცა, პენტაგონი ამერიკული ჯარების განლაგების გადახედვის პროცესშია.
თომას როუზი: ამჟამად პოლონეთში დაახლოებით 9800 ჯარისკაცია და მე არ მსმენია რაიმე მინიშნება იმისა, რომ ეს რიცხვი შემცირდება. პრეზიდენტმა ტრამპმა, სექტემბერში პრეზიდენტ ნავროცკისთან შეხვედრის დროს, განაცხადა, რომ თუ შესაძლებლობა იქნება, მას ამ რაოდენობის გაზრდაც კი სურს. თუმცა, ჯარების დონის შესახებ ანგარიში ჯერ არ გამოქვეყნებულა. საბოლოო ჯამში, ჯარების დონე პოლონეთში ჩვენი სამხედრო ყოფნის მხოლოდ ერთი საზომია. არსებობს სხვა საზომებიც. ნებისმიერ შემთხვევაში, ეს რიცხვი სტაბილური დარჩება, თუ არ გაიზრდება. მაგრამ ეს პრეზიდენტის, თავდაცვის მდივნის და ჩვენს მეთაურების გადაწყვეტილება იქნება. ისინი გადაწყვეტენ, თუ როგორ ხედავენ ჩვენს ჯარების განლაგებას ევროპაში.
როგორც თქვენ იცით, ამჟამად ჩვენს მიდგომებში ჩვენ მნიშვნელოვან ცვლილებები ხდება და გვჭირდება ისეთი პარტნიორები, როგორიცაა პოლონეთი, რომელმაც ამდენი რამ გააკეთა თავისი მომავლის უზრუნველსაყოფად სამხედრო შესაძლებლობებში დიდი ინვესტიციებით. დღეისათვის პოლონეთი არის ისეთი მოკავშირე, როგორიც ნატოს ყველა მოკავშირე უნდა იყოს. მაგალითია იმის, თუ როგორ უნდა დავაბალანსოთ ალიანსის ფარგლებში კოლექტიური თავდაცვის ტვირთი უფრო უკეთ.
„რეჩ პოსპოლიტა“: უკრაინაში შეჭრამდე პუტინმა მოითხოვა მოკავშირე ჯარების, მათ შორის ამერიკული ჯარების, გაყვანა ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგიდან. როგორც ჩანს, ეს არ მოხდება?
თომას როუზი: მე არ ვარ ჩართული მოლაპარაკებებში. მაგრამ მეცოდინებოდა და ძალიან გამიკვირდებოდა, თუ ეს მოხდებოდა. მე ძალიან დიდი ნდობა მაქვს პრეზიდენტის და მის მომლაპარაკებელი გუნდის მიმართ. ასევე ძალიან დიდი ნდობა მაქვს იმ ჩვენი ევროპელი პარტნიორების პოტენციალის მიმართ, რომლებიც ასევე აქტიურად არიან ჩართულნი ამ პროცესში. როგორც დონალდ ტრამპმა თქვა, ნებისმიერი შეთანხმება ორივე მხარის მიერ უნდა იქნეს მიღებული. უკრაინას, რა თქმა უნდა, ამ საკითხში თავისი სიტყვის თქმის უფლება აქვს. და ის ნამდვილად არ დათანხმდება არაფერს, რაც მის ინტერესებს არ ემსახურება. მაგრამ ჩვენი გუნდი, როგორც ჩანს, განწყობილია ძალიან ფრთხილი ოპტიმიზმით, ყველა შესაძლო დათქმით.
„რეჩ პოსპოლიტა“: რუსული შეჭრის მეოთხე წლისთავი ახლოვდება. მოდით, ნათლად ვთქვათ: ვინ დაიწყო ეს ომი, რატომ არ არის მშვიდობა ჯერ კიდევ და რა პირობები უნდა დაკმაყოფილდეს მშვიდობის დასამყარებლად?
თომას როუზი: ეს ჭკვიანური მცდელობაა, მაგრამ მე არ გიპასუხებთ. ეს ომი უნდა დასრულდეს. მოლაპარაკებები მიმდინარეობს და ჩემი აზრი ამ საკითხზე უმნიშვნელოა.
„რეჩ პოსპოლიტა“: მრავალი წლის განმავლობაში პირველად, პოლონეთის პრეზიდენტმა თავის სასახლეში ჰანუკას სანთლების ანთების ნებართვის გაცემაზე უარი თქვა. ნუთუ კაროლ ნავროცკი თავის ანტისემიტურ ელექტორატს უკრავს თვალს?
თომას როუზი: ეს საშინელი გონებრივი დეზინფორმაციაა! პრეზიდენტი ნავროცკი ჩვენი დიდი მეგობარი და მოკავშირეა. მას უფლება აქვს გადაწყვიტოს, რა მოხდება მის საკუთარ სახლში. მე, რა თქმა უნდა, ეს ნეგატიურად არ აღვიქვი. ვიცი, რომ მედია ცდილობდა ამით დიდი აჟიოტაჟი გამოწვევას, რათა პრეზიდენტთან დაპირისპირებაში ჩაეყენებინა შეერთებული შტატები და პირადად მე. მე ებრაელი ვარ, თანაც ძალიან ებრაელი. მაგრამ გავიმეორებ: კაროლ ნავროცკი - ჩვენი დიდი მეგობარია.
