აშშ-ის უზენაესმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომელიც შტატებს უფლებას აძლევს, საჯარო დაფინანსების მქონე სკოლებში ტრანსგენდერ გოგონებსა და ქალებს ქალთა სპორტულ გუნდებში მონაწილეობა აუკრძალონ. 6 ხმით 3-ის წინააღმდეგ მიღებული გადაწყვეტილება 2026 წლის 30 ივნისს გახდა ცნობილი.
სასამართლოს უმრავლესობის მოსაზრება, რომელიც მოსამართლე ბრეტ კავანომ დაწერა, ეყრდნობა არგუმენტს, რომ ფედერალური კანონი და კონსტიტუციის მე-14 შესწორება არ კრძალავს სპორტული გუნდების ბიოლოგიური სქესის მიხედვით განსხვავებას. კავანოს განმარტებით, "ბიოლოგიურ მამაკაცებსა და ქალებს შორის არსებული თანდაყოლილი ფიზიკური განსხვავებების გათვალისწინებით", ცალკეული გუნდების არსებობა გონივრული გადაწყვეტილებაა, რაც "შეჯიბრებების სამართლიანობასა და სპორტსმენთა უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს".
სასამართლომ განიხილა ორი საქმე, რომლებიც აიდაჰოსა და დასავლეთ ვირჯინიის შტატებიდან შევიდა. ორივე შტატს მიღებული ჰქონდა კანონები, რომლებიც კრძალავს ტრანსგენდერი პირების მონაწილეობას ქალთა სპორტულ შეჯიბრებებში. ამ გადაწყვეტილებით სასამართლომ ძალაში დატოვა აღნიშნული კანონები და გზა გაუხსნა ანალოგიურ შეზღუდვებს აშშ-ის სხვა შტატებშიც, სადაც მსგავსი რეგულაციები უკვე მოქმედებს.
სასამართლოს ლიბერალმა ფრთამ, მოსამართლე სონია სოტომაიორის ხელმძღვანელობით, უმრავლესობის გადაწყვეტილება გააკრიტიკა. სოტომაიორის თქმით, უმრავლესობამ უგულებელყო ის ფაქტი, რომ საქმეში არსებობდა "გაურკვეველი ფაქტობრივი გარემოებები", რაც სამართლებრივი განხილვისთვის აუცილებელი იყო. მისი აზრით, ასეთი გადაწყვეტილება აზიანებს იმ ადამიანებს, რომლებიც საკუთარ გენდერულ იდენტობასთან შესაბამის გარემოში ცხოვრებას ცდილობენ.
ადვოკატებმა, რომლებიც ტრანსგენდერი სპორტსმენების უფლებებს იცავდნენ, იმედგაცრუება გამოთქვეს და აღნიშნეს, რომ ეს გადაწყვეტილება"„მტკივნეული უკან გადადგმული ნაბიჯია".
თავის მხრივ, პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სოციალურ ქსელში აღნიშნული გადაწყვეტილება "დიდ გამარჯვებად" შეაფასა. აღსანიშნავია, რომ მიმდინარე წლის თებერვალში პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა აღმასრულებელ ბრძანებას სახელწოდებით "მამაკაცების ქალთა სპორტიდან მოშორება".
ამ დროისთვის, აშშ-ის 27-ზე მეტ შტატს უკვე აქვს კანონები, რომლებიც ტრანსგენდერ ქალებს ქალთა სპორტში მონაწილეობას უზღუდავს. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ უზენაესი სასამართლოს ეს ვერდიქტი ფუნდამენტურ გავლენას მოახდენს სასკოლო სპორტის პოლიტიკაზე მთელი ქვეყნის მასშტაბით.
