100 მილიარდი ევროდან, რომელსაც გერმანიის მთავრობა მიუთითებს როგორც "ორმხრივ დახმარებას უკრაინისთვის", მხოლოდ 41,7 მილიარდი ევრო შეიძლება მიეკუთვნოს უკრაინისადმი ფაქტობრივ ორმხრივ დახმარებას. ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ მსოფლიო ეკონომიკის კილის ინსტიტუტის Ukraine Support Tracker-ის გუნდის ახალი კვლევის ავტორები, რომლებმაც გერმანიის მიერ გაცხადებული თანხა დეტალურად გააანალიზეს.
აგვისტოში გერმანიის მთავრობამ, 2026 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, უკრაინისადმი თავისი მხარდაჭერა 100 მილიარდ ევროდ შეაფასა. აქედან 43,3 მილიარდ ევროს შეადგენდა სამოქალაქო დახმარება, ხოლო 57,6 მილიარდ ევროს - სამხედრო, "რომელიც უზრუნველყოფილია ან გათვალისწინებულია უახლოესი წლებისთვის". ეს თანხა სწრაფად იქცა პოლიტიკური და საზოგადოებრივი დავების საგნად, მაგრამ რა შედის მასში კონკრეტულად, არაა განმარტებული, აღნიშნულია მოხსენებაში.
ამასთან, 2025 წლის ივნისიდან გერმანიის მთავრობა უკრაინისადმი სამხედრო დახმარების შესახებ დეტალურ მონაცემებს არ აქვეყნებს, რაც ორმხრივი მხარდაჭერის ყველაზე დიდ ნაწილს წარმოადგენს. საერთო ჯამური თანხები კვლავ ქვეყნდება, თუმცა დეტალური გაშიფვრის გარეშე, რაც დახმარების ფაქტობრივი მოცულობის შეფასებას ართულებს.
მოხსენებაში ნათქვამია, რომ სამოქალაქო დახმარების სახით გაცხადებული 43,3 მილიარდი ევროდან 35,9 მილიარდი ევრო, ანუ დაახლოებით 80 პროცენტი, გერმანიაში დაიხარჯა. ყველაზე მსხვილი მუხლი გახდა 27,45 მილიარდი ევრო უკრაინელი ლტოლვილებისთვის სამოქალაქო შემწეობის (Bürgergeld) გადასახდელად, კიდევ 7,15 მილიარდი ევრო მიიღეს ფედერალურმა მიწებმა და მუნიციპალიტეტებმა მათ განსათავსებლად და სოციალური მხარდაჭერისთვის.
კიდევ 1,3 მილიარდი ევრო მოდის უკრაინაში მომუშავე გერმანული კომპანიებისთვის საექსპორტო და საინვესტიციო გარანტიებზე. შესაბამისად, ეს თანხებიც არ ყოფილა უშუალოდ უკრაინის სახელმწიფოსთვის მიმართული, ასკვნიან კვლევის ავტორები.
ანალიზის თანახმად, უკრაინაში 7,4 მილიარდი ევროს სამოქალაქო დახმარება შევიდა. აქედან 6,3 მილიარდი ევრო განკუთვნილი იყო ჰუმანიტარული დახმარებისთვის, ენერგეტიკის გადაუდებელი მხარდაჭერისთვის და უკრაინის სახელმწიფო დაწესებულებების აღდგენისთვის, 1 მილიარდი ევრო - საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) მართვის ქვეშ მყოფ უკრაინის სახელმწიფოს ანგარიშზე შესატანად, კიდევ 0,1 მილიარდი ევრო კი - ვალის მომსახურების შეჩერების ხარჯზე სასესხო ტვირთის შესამსუბუქებლად.
"იმის დიდი ნაწილი, რასაც გერმანიის მთავრობა უკრაინის სამოქალაქო მხარდაჭერად მიიჩნევს, ფაქტობრივად, გერმანიაში იხარჯება - უკრაინელებზე, რომლებიც აქ ცხოვრობენ", - განაცხადა Ukraine Support Tracker-ის ხელმძღვანელმა კრისტოფ ტრებეშმა. მისი თქმით, ასეთი ხარჯები უკრაინის მთავრობას რუსული თავდასხმებისთვის წინააღმდეგობის გაწევაში არ ეხმარება.
გერმანიის მთავრობის მიერ გაცხადებული სამხედრო დახმარების თანხა 57,6 მილიარდ ევროს შეადგენს. ფედერალური ბიუჯეტის მონაცემებით, 2022-2025 წლებში გერმანიამ უკრაინის სამხედრო დახმარებისთვის დაახლოებით 22,7 მილიარდი ევრო გამოყო, ხოლო 2026 წლისთვის კიდევ 11,6 მილიარდი ევრო იყო გათვალისწინებული.
კიდევ 22 მილიარდი ევრო მომავალ ვალდებულებებზე მოდის. აქედან 10,1 მილიარდი ევრო უკვე დაპირებული იყო, ხოლო 12 მილიარდი ევრო მომავალი საბიუჯეტო ხარჯების ვალდებულებებს შეადგენს. 2026 წლისთვის გამოყოფილი სახსრებიდან რამდენია უკვე გაცემულია, უცნობია.
ამგვარად, სამხედრო დახმარების შემოწმებადი თანხა 56,3 მილიარდ ევროს შეადგენს. ის 1,3 მილიარდი ევროთი ნაკლებია გერმანიის მთავრობის მიერ გაცხადებულ თანხაზე, ამასთან, მთავრობა არ განმარტავს, თუ როგორ ფორმირდება ეს სხვაობა.
მთლიანობაში, მსოფლიო ეკონომიკის კილის ინსტიტუტის შეფასებით, გაცხადებული 100 მილიარდი ევრო მხოლოდ ნაწილობრივ შეიძლება მიეკუთვნოს "ორმხრივ დახმარებას". დაახლოებით 41 მილიარდი ევრო ფაქტობრივად მიიმართა უკრაინის მხარდასაჭერად, 36 მილიარდი ევრო დაიხარჯა გერმანიაში, ხოლო კიდევ 22 მილიარდ ევროს შეადგენს მომავალი ვალდებულებები, რომელთა რეალიზებაც ჯერ არ მომხდარა.
"გერმანია უკრაინის ყველაზე დიდი ევროპელი დონორია. თუმცა, გერმანიის მთავრობის კომუნიკაცია თავისი დახმარების შესახებ სულ უფრო ნაკლებად გასაგები ხდება", - განაცხადა ტრებეშმა. მისი თქმით, 100 მილიარდი ევროს ოდენობის თანხა შეცდომაში შემყვანია, თუ მას "უკრაინისადმი ორმხრივ დახმარებას" ვუწოდებთ.
Ukraine Support Tracker ითვალისწინებს სამხედრო, ფინანსურ და ჰუმანიტარულ დახმარებას, რომელსაც ქვეყნები უკრაინას 2022 წლის 24 იანვრიდან დაჰპირდნენ. განახლებულ მონაცემთა ბაზაში გათვალისწინებულია დაპირებები, რომლებიც 2026 წლის აგვისტოს ჩათვლით გამოცხადდა.
ტრეკერში გათვალისწინებულია 41 ქვეყანა, მათ შორის, ევროკავშირის სახელმწიფოები, "დიდი შვიდეულის" (G7) დანარჩენი წევრები, ასევე ავსტრალია, სამხრეთ კორეა, თურქეთი, ნორვეგია, ახალი ზელანდია, შვეიცარია, ჩინეთი, ტაივანი, ინდოეთი და ისლანდია.
ევროკომისიისა და ევროპის საინვესტიციო ბანკის დაპირებები ცალკეა გათვალისწინებული, ხოლო კერძო შეწირულობები და საერთაშორისო ორგანიზაციების, მაგალითად სსფ-ის დახმარება ძირითად ბაზაში არ შედის. ასევე არაა გათვალისწინებული უკრაინის მეზობელი ქვეყნების, მაგალითად მოლდოვის, ან სხვა სახელმწიფოების დახმარება, მაგალითად, ლტოლვილების მიღების ხარჯები.
