კახა გოგოლაშვილი: სასწრაფოდ შესაქმნელია ორგანო, რომელიც საგარეო გამოწვევებზე იმუშავებს (ინტერვიუ)

საქართველოს კონტროლირებადი ტერიტორიებიდან, საოკუპაციო ხაზის მიმდებარე მიდამოებიდან ჩვენი მოქალაქეების გატაცების ფაქტები ბოლო პერიოდში უფრო და უფრო გახშირდა. ბოლო შემთხვევა რამდენიმე დღის წინ მოხდა, როდესაც საქართველოს მოქალაქე მაია ოთინაშვილი ცხინვალის იზოლატორში გადაიყვანეს. სახალხო დამცველი განცხადებით, საქართველოს მოქალაქე ნაცემია.

პარალელურად კიდევ ერთი სკანდალი მოხდა ბათუმში, ჭადრაკის ოლიმპიადის მიმდინარეობისას. სასაჩუქრე ჩანთებში აღმოჩნდა მინიატურული გასაშლელი რუკები, რომლებზეც საქართველო აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის გარეშეა დატანილი. ასევე, ყირიმი რუსეთზეა მიკუთვნებული და არა უკრაინაზე. ეს რუკები ოლიმპიადაზე რუსეთის, ხანტი-მანსიისკის მხარის ჭადრაკის დელეგაციის წარმომადგენელმა გაავრცელა. ოლიმპიადის ორგანიზატორებმა რუკა დროულად ამოიღეს.  აღნიშნული დელეგაცია ბათუმში საპატიო სტუმრის სტატუსითაა მიწვეული, რადგან მომავალი საჭადრაკო ოლიმპიადა სწორედ რუსეთის ამ მხარეში გაიმართება. დელეგაციას ქალაქის მერი ვასილი ფილიპენკო ხელმძღვანელობს. რუსეთის ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტმა ეს დიზაინერის შეცდომით ახსნა და ბოდიში მოიხადა.

„აიპრესი“ ამ საკითხებზე „ევროპული კვლევების“ ცენტრის დირექტორს კახა გოგოლაშვილს ესაუბრა:

ბოლო პერიოდია ძალიან გახშირდა საქართველოს მოქალაქეების გატაცება საოკუპაციო ხაზის მიმდებარე ტერიტორიიდან. ბოლო შემთხვევა რამდენიმე დღის წინ მოხდა, როდესაც ქალბატონი გაიტაცეს. სახალხო დამცველის თქმით, ქალბატონზე ფიზიკური ძალადობა განხორციელდა. თქვენი შეფასებით საკმარისია ხელისუფლების რეაქცია და მხოლოდ საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის ინფორმაციის მიწოდების ბერკეტი აქვს ქართულ მხარეს?

მე ასე მგონია რომ უსაფრთხოება გასაძლიებელია ადმინისტრაციული საზღვრის მიდამოებში. საჭიროა მეტი კონტროლი. მოსახლეობის მეტი განათლება და ა. შ. რაღაცა უნდა შეიცვალოს.

ინფორმირების თვალსაზრისით?

ინფორმირების თვალსაზრისითაც და საჭიროა რაღაც სტრატეგიის შემუშავება. გარდა იმისა, რომ უსაფრთხოების სამსახურები უფრო აქტიურად უნდა მუშაობდნენ და მეტად აკონტროლოებდნენ ამ პერიმეტრს. ამას გარდა უნდა გაძლიერდეს ისეთი თემები როგორიცაა სულისკვეთება. ამას განსაკუთრებული ორგანიზნება სჭირდება როგორც მოსახლეობას, ისე სახელმწიფო სამსახურებს. გასაგებია, რომ ჯარისა და პოლიციის აქტიურად მობილიზაციის საშუალება არ გვაქვს. იმიტომ რომ ეს ითვლება პროვოკაციულ ზონებად. საჭიროა ისეთი სპეცსამსახურების მუშაობა, რომელთა დემონსტრირებაც არ ხდება ღიად. ისეთი შეგრძნებაა თითქოს იქ მოსახლეობა აბსოლუტურად დაუცველია და მარტივად ხდება მათი მოტაცება. ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვიცით როგორ მუშაობს რუსეთის სპეცსამსახურები.

ანუ სახელმწიფო სათანადოდ ვერ იცავს თავის მოქალაქეებს?

კი, ნამდვილად. ეს ფაქტია. უამრავი გასამართლებელი ფაქტორიც არსებობს, მაგრამ საჭიროა სერიოზული მუშაობა ამ მიმართულებით.

ასევე ყურადღება საჭიროა განათლების, ეკონომიკური დახმარების და უფრო მეტი ხალხის ჩართულობაა საჭირო.

ვნახეთ, რომ ბათუმში ჭადრაკის ოლიმპიადის მიმდინარეობისას რუსეთის ერთ-ერთი მხარის დელეგაციამ სტუმრებს საქართველოს მინიატურული რუკები დაურიგა, სადაც აფხაზეთი და ცხინვალის რეგიონი დატანილი არ იყო. რა უნდა გააკეთოს ამ ვითარებაში ქართულმა მხარემ?

უპირველეს ყოვლისა ამისგან დაზღვეული არავინ არ არის როდესაც ასეთი ღია ხარ და ქვეყანაში უშვებ რუსეთის მოქალაქეებს და ა. შ. ამის აღკვეთა შეიძლება კონტრპროდუქტიული იყოს, მაგრამ ის დელეგატი უნდა გააძევო. მოძიება მარტივია, ვინ გაავრცელა. უნდა გამოაშკარავო და გააძევო და მან საქართველოში ფეხი ვეღარ უნდა შემოდგას, რომელიც ჩვენს სახელმწიფოებრიობას შეურაცხყოფას აყენებს და პლუს პროპაგანდას ეწევა მტრული სახელმწიფოს დავალებით. ამ შემთხვევაშიც გაბედული ნაბიჯებია საჭირო. არა მგონია სხვა ქვეყნებში ასეთი რამე გაბედონ.

ალბათ კანონმდებლობაც ზედმეტად ლიბერალურია ამ მიმართულებით. შეიძლება ანტოსახელმწიფოებრივი ქმედებებისთვის პირი დააკავო, დელეგატია თუ ვინც არის. ის ეწევა საქართველოს წინააღმდეგ პროპაგანდას ჩვენსავე ტერიტორიაზე. კანონმდებლობა უნდა იყოს ისეთი, რომელიც ასეთი პირის დაკავების უფლებას მოგვცემს. პირველ ეტაპზე ჯარიმა და შეიძლება სხვა მუხლის მისადაგებაც. უნდა იცოდნენ, რომ ასეთი ქმედება დასჯადია.

მიიჩნევთ, რომ კანონმდებლობა გასამკაცრებელია?

დიახ, ამ თვალსაზრისით კანონმდებლობა გასამკაცრებელია. ყველამ უნდა იცოდეს კარგად, რომ ნებისმიერი პროპაგანდა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ დასჯადია. თუ ამას უცხო ქვეყნის მოქალაქე აკეთებს გამოძიებული უნდა იყოს, ხომ არ არის აგენტი და ამას გარდა სხვა საქმიანობასაც ხომ არ ეწევა. უნდა დააკავო და სანამ გამოძიება არ დასრულდება მიხვდეს, რომ ის იქნება დაკავებული.

მაშინ როდესაც ჩვენს მოქალაქეებს ადმინისტრაციული საზღვრის დარღვევის გამო აკავებენ და მაღალ ჯარიმას ახდევინებენ. იზოლატორში ჰყავთ გამომწყვდეული რამდენიმე დღიდან დაწყებული ზოგი თვეობითაც კი. ჩვენ აბსოლუტურად არ გვაქვს ადეკვატური ზომები, რა უნდა გატარდეს ჩვენი მხრიდან.

როგორ ფიქრობთ, რატომ ვერ დგამს საქართველოს ხელისუფლება გაბედულ ნაბიჯებს ამ მიმართულებით?

იმიტომ რომ პოზიცია გვაქვს ძალიან სუსტი. ჩვენ გვებრძვის უზარმაზარი იმპერია, რომელსაც მარტო ჩვენთან კი არ აქვს ეს დაპირისპირება, არამედ ამერიკასაც კი უტევს. ჩვენ არ ვართ სამხედრო ალიანსის წევრი, რომლის იმედიც შეიძლება გვქონდეს. ჩვენ არც ხისტი ძალა გვაქვს და დიპლომატიური რესურსიც არ გვაქვს საკმარისი, რომ საერთაშორისო საზოგადოების ჩართულობით გადავწყვიტოთ.

კი, საერთაშორისო საზოგადოება გამოახატავს პროტესტს, მაგრამ ამის იქით ვერ მივდივართ. იმხელა პრობლემა შეუქმნა რუსეთმა მეზობელ სახელმწიფოებს, რომ იმათ ფონზე ჩვენი პრობლემა აღარ ჩანს. რესუსრსი დასავლეთსაც არ ჰყოფნის, რომ ყველა მიმართულებით ბოლომდე წინ აღუდგეს რუსეთს. ამიტომ, ჩვენ მოწყვლად მდგომარეობაში ვართ და ისინი მარტივად გვჩაგრავენ. ჩვენ უნდა ვეძებოთ რესუსრსი რომ თავი დავიცვათ, იქ სადაც ეს შესაძლებელია. უნდა ვაჩვენოთ მეტი ორგანიზებული ძალა, ერთიანობა, მობილიზება და ა. შ. ეს ყველაფერი თითქოს ტერმინებია და არა კონკრეტული ღონისძიებები, მაგრამ ამას სჭირდება დაჯდომა და დაგეგმვა. ამას სჭირდება შესაბამისმა სამსახურებმა იმუშავონ ამ მიმართულებით. რაღაც რესურსი გვაქვს იმისთვის, რომ ამ მოქმედებების გავლენა შევარბილოთ და რუსეთს რაღაც ადეკვატური პასუხი მაინც გავცეთ.

რუსეთთან რაღაც კონსულტაციები გვაქვს და იქაც ჩვენი პოზიციები ცოტა უფრო ხისტი უნდა იყოს ამ კონტაქტებში.

აბაშიძე კარასინის ფორმატს გულისხმობთ თუ ჟენევის მოლაპარაკებებს?

ორივე ფორმატში ძნელია, მაგრამ განსაკუთრებით აბაშიძე-კარასინის ფორმატში შესაძლოა გაძლიერდეს წარმომადგენლობა და ცოტა გაამკაცრონ გარკვეული მიმართულებით სტრატეგია. გაამკაცრონ პოლიტიკა. ეს არ არის მხოლოდ ეს ფორმატები, შესაძლოა იყოს სხვა კონტაქტებიც. ყველაფერი ერთიანად უნდა იყოს გამოყენებული. მაგრამ ყველაფერს ერთიანად დაგეგმვა სჭირდება. ეჭვი მეპარება, რომ ასეთი მექანიზმი არსებობს. მაგალითად, აღარც უშიშროების საბჭო არ გვაქვს.

არ არის ისეთი ორგანო, რომელიც მთლიანად აანალიზებს დაგეგმვას. ცალ-ცალკე თავდაცვის, შსს-სა და საგარეო საქმეთა სამინისტრო ამუშავებენ თავის გეგმებს და მერე სადღაც ხდება შეთანხმება, მთავრობაში, მაგრამ ეს საკმარისი არ არის.

ფიქრობთ, რომ ამ თვალსაზრისით უშიშროების საბჭოს გაუქმება შეცდომაა?

სასწრაფოდ უნდა შეიქმნას შესაბამისი ორგანო, რომელიც ინტენსიურად იმუშავებს და რომელსაც უნდა ჰქონდეს ეს პასუხისმგებლობა რომ შესაბამისი რეაგირების მექანიზმები უნდა არსებობდეს. საერთო სტრატეგიაში უნდა ჯდებოდეს ყველაფერი. ღონისძიებებიც და ქმედებებიც. ვხედავთ რომ რეაგირების მექანიზმები თითქმის არ არსებობს. საჭიროა კომპლექსური შესაძლებლობების მეტად გამოყენება და მეტი ინსტრუმენტების ჩართვა, რომ მათ იგრძნონ, რომ მათ ქმედებებს ჩვენი მხრიდან ექნება გარკვეული რეაქცია, რაც შეიძლება მათ არ ესიამოვნოთ. საკითხების უფრო მეტად დაკონკრეტება ძნელია, მაგრამ მთლიანობაში ჩვენ ვხედავთ და ვგრძნობთ რომ ადეკვატური არ არის ჩვენი პასუხები.

ავტორი: იაგო ნაცვლიშვილი

მსგავსი სიახლეები
კომენტარები
იტვირთება...

ეს ვებ – გვერდი იყენებს cookie– ს თქვენი გამოცდილების გასაუმჯობესებლად. ვეთანხმები დეტალურად